Bezocht: 3e bijeenkomst Masterclass Surf / Open Educational Resources

Gisteren vond alweer de laatste Masterclass OER van Surf in Utrecht plaats. We begonnen zoals gebruikelijk met een terugblik op onder andere de huiswerkopdracht die maar door drie deelnemers gemaakt was. Tja, ik was daar eentje van want ik ben altijd het braafste meisje van de klas :-) Er volgde ook nog een korte discussie over het feit dat het nu vooral het management is dat ermee aan de slag gaat en dat verklaart wellicht meteen het feit waarom het zo lastig was om zowel een student als een docent te strikken die ons vandaag iets zou kunnen vertellen over hun ervaringen met MOOC’s.

Maar wel leuk dat het binnen mijn eigen dienst nu opgepikt is en Pierre Gorissen zelfs een overleg geïnitieerd heeft waarin we in eerste instantie ervaringen gaan uitwisselen over onze ervaringen tot dusver met MOOC’s en OER. Maar daarover wellicht later meer op dit weblog.
3155682732_99b7b63dd1_z
De eerste presentatie van de middag over Auteursrechten licenties (voor het onderwijs) was van Lisette Kalshoven van Kennisland. Haar verhaal was voor mij grotendeels bekend en ging over Creative Commons licenties, All Rights Reserved en No Rights Reserved tot Some Rights Reserved. Om het gat op te vullen tussen materiaal dat niet gebruikt mag worden en materiaal dat vrij is van auteursrechten is Creative Commons een prachtige uitvinding. Voor OER wordt specifiek de CC BY en de CC BY SA geadviseerd. Het gebruik van Non Commercial werkt te restrictief want dan worden je OER vaak niet gebruikt door anderen en kun je zelf ook veel sites/informatie niet gebruiken, bijvoorbeeld Wikipedia. Dit omdat je jouw materiaal onder diezelfde (oorspronkelijke) licentie moet plaatsen.

Mijn blog heeft overigens de volgende creative commons licentie (er is sinds gisteren een versie 4.0):
Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Dit betekent dat teksten van de blogposts hergebruikt mogen worden zolang er maar een naamsvermelding bij gedaan wordt en die nieuwe teksten ook zelf weer hergebruikt mogen worden door anderen onder een soortgelijke licentie.

Als je aan de slag gaat met OER kan de licentiekiezer op de website van Creative Commons Nederland trouwens een handig hulpmiddel zijn. Ook kun je op deze website zoeken naar afbeeldingen die vrij te gebruiken zijn. Een handige website om rechtenvrije muziek te vinden is trouwens Jamendo.

Daarna was het tijd voor een tweetal ervaringen uit de praktijk. Leon Hermans, universitair docent bij de TU Delft praatte ons via Skype bij over hoe hij zijn eigen materiaal toegankelijk heeft gemaakt via video. Het idee was om de hoorcolleges op te knippen in kleine stukjes maar dat bleek nog niet zo makkelijk. En het lezen van de autocue bleek ook een hele kunst voor sommige docenten. En hoe maak je bijvoorbeeld een diagram zichtbaar? Normaal teken je dat als docent tijdens het college op het white board maar dat is bij een opname niet zo goed mogelijk. Dat soort dingen hebben ze opgelost met een Powerpoint. Sowieso kregen Leon en zijn collega’s hulp van een zogenaamd multimedia team want zelf hadden ze niet zoveel verstand van het opnemen van video. Dit was overigens een mooie win/win situatie want het multimedia team wilde graag experimenteren met online colleges en lessen en de docenten ook.

Oh ja, tip van Ineke Lam op de opmerking van Leon dat de opnames soms wat houterig oogden, neem bij de opname een paar collega’s mee, dat voelt natuurlijker omdat je dan publiek hebt.

Opvallend (maar toch ook weer niet), hoorcolleges worden het vaakst teruggekeken in de week voor de tentamens. Als je naast het online materiaal ook nog werkcolleges plant met studenten moeten die wel extra waarde hebben. Maar dat zou het contact met de docent sowieso moeten zijn denk ik dan toch?

Na het verhaal van Leon vertelde een student van Avans Hogeschool via een vooraf opgenomen filmpje over de vrije studiepunten die hij via diverse MOOC’s bij Coursera heeft behaald. Hij ziet OER en MOOC’s vooral als ‘niet het wiel opnieuw uitvinden’ omdat er al zoveel wereldwijd beschikbaar is waar docenten gebruik van kunnen maken. Er zijn wel wat risico’s want volgens hem hebben docenten te weinig technische vaardigheden om ermee aan de slag te gaan en het materiaal is grotendeels Engelstalig waardoor veel HBO studenten moeite zullen hebben met het volgen van zo’n online cursus. Loop vooral ook niet te hard van stapel, voer het gefaseerd in.

Robert Schuwer vertelde in het vervolg van de middag over Medadata en Metadateren. Daar heb ik ooit in Amsterdam een aantal cursussen voor gevolgd met Eric Sieverts als docent dus ook dit verhaal vertelde mij weinig nieuws als het ging om Dublin Core. Maar LOM (learning object metadata) zei mij dan weer niets net als NL-LOM. Dat laatste is de Nederlandse versie van LOM:
– NL-LOM kent 9 categorieën waarvan de 9e namelijk classificatie (doel, taxonomie) de meest waardevolle is.
– Door het gebruik van goede metadata wordt de vindbaarheid van het materiaal vergroot.

Verder besprak Robert nog het Onderwijsbegrippenkader waarover ik noteerde:
– Onderwijsbegrippenkader is een semantische database met linked open data.
– Met alle begrippen die relevant zijn voor het NL onderwijs.
– Worden door verschillende partijen in het onderwijs intensief gebruikt.
– Zodat we het allemaal over hetzelfde hebben (semantische interoperabiliteit)
– En gebruik kunnen maken van elkaars kennis en expertise –> semantisch web.
– Om bronnen en leermaterialen te metadateren.
– In het hoger onderwijs wordt het onderwijsbegrippenkader nog niet veel gebruikt.

De demonstratie van metadateren in Wikiwijs had voor mij niet gehoeven want classificeren was ooit ‘my middle name’ maar ik kan me voorstellen dat het voor docenten heel fijn was om eens te zien hoe dat nu eigenlijk in zijn werk gaat.

Als laatste van de middag kwam Cora Bijsterveld van de TU Delft aan het woord. Ze is daar werkzaam binnen het Open Education team maar heeft ruime ervaring in de bibliotheekwereld. Een aantal van mijn notities vind je hieronder:
– Het Open Education team bestaat uit vier medewerkers (circa 2 FTE) maar heeft ook veel student-assistenten in dienst. Zij kennen de stof en zetten het online.
– Streven is om per faculteit een student-assistent in dienst te nemen.
– TU Delft heeft OpenCourseWare, is onderdeel van OER.
– OpenCourseWare van de TU Delft zijn cursussen die gebaseerd zijn op bestaande cursussen voor eigen docenten.
– Het kost de docent geen tijd, alleen aan het einde even 2/3 uur tijd om het eindresultaat te bekijken.
– TU Delft doet mee vanwege: exposure en zichtbaarheid, juiste student op juiste plek, maatschappelijke taak, verbeteren onderwijskwaliteit, gezamenlijke opleidingen en eigen studenten.
– De widget Open Study is een internationaal platform voor en door studenten. Ze kunnen daar vragen stellen over een cursus.

Maar de bibliotheek dan? Vroeger hadden ze voornamelijk papier en dat werd netjes gecatalogiseerd (een soort van prehistorisch Googlen in een kaartenbak). Nu is het concept van de bibliotheek totaal anders geworden, het moet een plek zijn om samen te werken en dienen als ontmoetingsplek. De bibliotheek zou zich volgens Cora ook moeten richten op een nieuwe rol bij OpenCourseWare. Door de informatie overvloed ziet de docent door de bomen het bos niet meer. Een zogenaamde Content Curator kan daarbij helpen. Het ontsluiten en vindbaar maken van informatie heeft de bibliotheek altijd al gehad en bij Content Curation wordt de gevonden informatie ook nog eens verrijkt met betekenisvolle extra informatie.

Voor Content Curation zijn veel tools reeds online beschikbaar (Scoop.it bijvoorbeeld) maar je zou ook zelf iets kunnen ontwikkelen. Een docent moet wel precies weten wat hij zoekt zodat de informatieprofessional zeer gericht kan gaan zoeken. Ook de betrouwbaarheid van informatie moet bepaald worden. Zie bijvoorbeeld het Surf rapport van Robert Schuwer hierover (Rapport Kwaliteit van Open Leermaterialen).

Voor de student zit de meerwaarde in begeleiding op maat en aanvullende diensten en bronnen aanbieden. Meer informatie over Content Curation kun je trouwens terugvinden in het OER Trendrapport. Overigens zijn de informatieprofessionals bij de TU Delft nog niet zover maar Cora verwacht dat het wel die kant op gaat.

Conclusie na het volgen van deze Masterclass in vier dagdelen? Ik heb heel veel nuttige informatie gekregen, heb mijn weblog zo’n beetje herontdekt door het schrijven van stukjes over de Masterclass (je kunt ze via deze link allemaal teruglezen), ik heb veel nieuwe collega’s uit den lande leren kennen en 5 december krijgt het onderwerp binnen onze eigen dienst een vervolg met dat overleg dat ik in het begin noemde. Verder denk ik dat het onderwerp Content Curation en de rol van de bibliotheek zeker iets is waar we aandacht aan kunnen (moeten?!) besteden tijdens een van de studiedagen voor Fontys mediatheekmedewerkers.

Foto via

NB: En we kregen ook nog een heus certificaat, jippie!

Advertenties

3 gedachtes over “Bezocht: 3e bijeenkomst Masterclass Surf / Open Educational Resources

Reacties zijn gesloten.