Gelezen: Verloren : Op zoek naar zes van de zes miljoen / Daniel Mendelsohn

Een indrukwekkend boek, iets anders kan ik er niet van maken. Daniel Mendelsohn beschrijft in ‘Verloren : Op zoek naar zes van de zes miljoen‘ zijn zoektocht naar een gedeelte van zijn familiegeschiedenis. Zijn Joodse familiegeschiedenis die zich toespitst op datgene wat er precies gebeurd is met oudoom Sjmixc3xabl Jxc3xa4ger, diens vrouw Ester en hun vier dochters Lorka, Frydka, Ruchele en Bronia die alle zes omkwamen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Al vanaf zijn dertiende is Daniel gexc3xafntrigeerd door deze geschiedenis en ondanks dat zijn grootvader Abraham (Sjmixc3xabl is diens oudste broer) weleens iets vertelde over Sjmixc3xabl’s lot, blijft het een geheimzinnig gegeven.
Vanaf 2000 wordt de zoektocht serieus en op 12 augustus 2001 bezoekt Daniel samen met twee broers en een zusje voor de eerste keer Bolechiv, het plaatsje in de Oekraxc3xafne waar de ‘roots’ van zijn familie liggen en waar Sjmixc3xabl met zijn gezin heeft gewoond. Een leuk stadje, volgens een van de overlevenden met twaalfduizend inwoners en drie culturen, Joden, Polen en Oekraxc3xafeners.
Dan komt ook het verhaal goed op gang en beschrijft Daniel met ongelooflijke precisie zijn reizen naar twaalf landen op vier continenten en de gesprekken die hij heeft gevoerd met mensen die het gezin gekend hebben. Hij komt erachter dat van de oorspronkelijk Joodse populatie van Bolechiv (3000) uiteindelijk maar 48 mensen de oorlog overleven. Samen met hen probeert hij niet alleen erachter te komen hoe de familie Jxc3xa4ger aan hun einde is gekomen maar probeert hij ook te ontrafelen wat het voor mensen waren en hoe ze geleefd hebben.

Dit detectiveachtige verhaal wordt afgewisseld met bespiegelingen over bijbelse teksten (eerlijk is eerlijk, die heb ik deels overgeslagen) en gruwelijke verhalen van dat wat zich in de jaren 40 heeft afgespeeld in Bolechiv en omgeving. Globaal weet je dat wel uit de geschiedenislessen maar als het wordt opgetekend uit de mond van mensen die je, naarmate het boek vordert, steeds beter leert kennen voelt dat soms als een inbreuk op hun privacy en worden de verhalen ook persoonlijker. Je kent hun naam, hun achtergrond, ze verloren vaak al hun familieleden en worden nog dagelijks gekweld door al deze herinneringen.
In het begin is het even wennen aan de schrijfstijl van Mendelsohn, hij maakt hele lange zinnen en springt weleens van de hak op de tak door een verhaal in een verhaal te vertellen of vooruit te lopen op dingen die later aan de orde komen.
Gelukkig staat er ook een uitgebreide stamboom in want het duizelde me in het begin van al die namen en wie nu bij wie hoort. Maar als je even doorzet word je meegesleurd in die tragische geschiedenis en kun je het boek niet meer wegleggen totdat je weet wat er nu precies gebeurd is.

Het is een fraai boek, een mooi document, niet alleen voor Sjmixc3xabl, Ester, Lorka, Frydka en Bronia maar ook voor degenen die bereid waren hun verhaal te vertellen en herinneringen op te halen aan die vreselijke tijd. Aanrader!

Meer info kun je vinden op de site van Daniel’s broer Andrew met o.a. foto’s van Bolechiv en brieven die Sjmixc3xabl schreef naar Abraham in de Verenigde Staten.

Advertenties